Kafa Çarpması: Gerçekler

AddThis Social Bookmark Button

Büyüklerimiz der ya "düşe düşe büyürler" diye.  Çok doğru, nasıl ehliyetini yeni almış bir sürücü ilk başlarda ufak tefek kazalarla tecrübe kazanıyorlarsa, çocuklarımız da özellikle yürümeye başladıktan sonra, ufak tefek çarpmalarla hareket kabiliyetlerini geliştirirler ve birden bire bakmışsınız ki karşınızda sizi futbolda veya güreşte yenen bir çocuk ortaya çıkıvermiş.

Yine de ufak tefek çarpmalar düşmeler söz konusu olduğunda ebeveynler olarak yüreğimiz ağzımıza gelir.  Özellikle de çocuğumuz kafasını sertçe çarptıysa.  Genelleme yapmak gerekiyorsa, merak etmeyin çünkü çoğu zaman kafa çarpmaları sonrası ciddi sorunlar gelişmiyor.

Kafatası, çok hassas olan beyni korumaya yönelik bir kasktır ve çoğu zaman bu görevi başarıyla yerine getirir.  Düşme sonrası kafada gelişebilecek şişlikler çoğu zaman cilt ve cilt altı dokular ile ilgili yumuşak doku zedelenmeleridir.  Hızlı bir şekilde gelişen şişlikler, soğuk uygulama sonrası geldiği gibi hızlı bir şekilde gerileyebilirler.  Ayrıntılara birlikte göz atalım.

Kafa çarpması sonrası beyne zarar iki şekilde olabilir:

  • kanama: kafatası ve beyin arası veya beyin içi damarlardan kanama
  • sarsıntı

Kanama veya sarsıntıdan kaynaklanan beyin dokusu içindeki ödem (sulanma) beyin dokusu üzerine baskı yaratır ve bu basınç beyin dokusuna zarar verir.

Çocuğunuz kafasını çarpınca yapmanız gerekenler:

  • Sakin olun!
  • Çarpan bölge üstüne 20 dakika buz uygulayın, 5 dakika ara verin ve tekrarlayın.  Aralarda çocuğunuza sevdiği bir yiyecek verebilirsiniz (örneğin gofret, dondurma vs.)
  • Bazen çocuklar buna çok tepki verirler ve buz uygulamasına izin vermezler.  Buz uygulaması daha çok oluşabilecek kötü görüntünün önüne geçmek içindir.  Bazen geriye ufak sert kalsiyum bezesi bırakabilir; buz uygulaması bunların önüne geçmekte faydalıdır.  Çocuğunuz çok çırpınıyorsa buz uygulaması yapıp yapmamak size kalmış bir karadır.
  • Baş bölgesindeki çarpmalar sonrası kanama olabilir.  Bu kanamalar çok görünebilir ama korkmayın, çünkü bir çocuğun böyle bir kanama sonucu çok kan kaybetme olasılığı son derece düşüktür.  Kanayan bölgeye kanama durana kadar temiz bir bez ile bastırın (içinde buz da olabilir).
  • Bir kesi var ise o zaman onu değerlendirin (Kesiler ve Dikiş gereksinimi için değerlendirme nasıl yapılır?)
  • Çocuğunuz sakinleşince ona parasetamol veya ibuprofen verebilirsiniz; başağrısına iyi gelir.
  • Çarpma sonrası ilk saat çocuğunuzun uyumasına izin vermeyin ve onu izleyin.
  • İlk saat geçtikten sonra uyumasına izin verebilirsiniz ancak en az 20 dakika ara ile onu tekrar değerlendirin.
  • Çocuğunuzun keyfi yerindeyse, konuşuyor, yürüyor, koşuyor, oynuyorsa o zaman onu izlemeye devam edin.
  • İzlem önemlidir çünkü doktorunuz yaranın büyüklüğü veya şiddetinden daha çok izlem esnasında çocuğunuzun nasıl olduğunu size soracaktır.
  • Beyin zarar gördüyse, takip eden saatler içinde de belirti verebilir ve izlem süreci genelde 24 saattir.
  • İzlem süreciniz içinde gelişen sorular veya sıkıntılar ile doktorunuzu aramak isteyebilirsiniz.
  • İçinizdeki sesi dinleyin, çünkü çocuğunuzu en iyi siz tanıyorsunuz.

İzlem sürecinizde dikkat edecekleriniz:

  • Şuur kaybı:  Çocuğunuz düştükten sonra şuur kaybı olursa o zaman beyin kanaması riski vardır.  Çocuğunuz düştükten sonra hemen ağlaması iyi bir belirtidir çünkü şuurunun kapanmadığı anlamına gelmektedir.  Çocuğunuzun şuuru kapanırsa ancak normal nefes alıp veriyor ve dudakları pembe ise o zaman acil sağlık hizmeti / ambulans çağırın.  Boynuna zarar gelmiş olabileceğini düşünüyorsanız acil sağlık hizmeti gelmeden çocuğunuzun pozisyonunu değiştirmeyin.  Çocuğunuzun solunumu durduysa, morarıyorsa o zaman suni solunum ve kalp masajı başlayın.  Havale geçiririyorsa kendine zarar vermeyecek bir yere koyun (yüzü koyun veya yan yatırabilirsiniz).
  • Kusma:  düşme sonrası ağlama, öksürük veya başa gelen sarsıntı nedeniyle çocuğunuz bir iki kere kusabilir.  Ancak eğer üç kere veya daha fazla kusarsa, o zaman acil servise gitmeniz gerekir.
  • Şuur bulanıklığı:  Çocuğunuz şuuru açık ancak nerede olduğunun farkında değilse, size garip garip bakıyorsa, bu dikkate alınmalıdır ve acil servise gitmeniz gerekir.
  • Dengesiz yürüme
  • Bir saatten fazla ağlama
  • Ağrı kesiciye rağmen şiddetli baş ağrısı
  • Göz ve görme bulguları:
    • Bebeğiniz oraya buraya çarpıyorsa bir ihtimal önünü göremiyor olabilir.
    • Bir göz bebeğinin diğerinden daha büyük olması
    • Çarpma sonrası gelişen şaşılık
    • Kendini ifade edebilen çocukta çift görme şikayeti
  • HERHANGİ BİR ŞÜPHEDE DOKTORUNUZ İLE GÖRÜŞÜN

12-24 saat içinde dikkat edecekleriniz:

  • Cilt renginde solukluk
  • Yüzeysel solunum
  • Bazı uzuvlarda tik gibi hareketler / kasılmalar

Bu durumlarda doktorunuzla görüşün.

Çok sorulan bir soru da "çocuğumu uykusundan uyandırıp değerlendirmelimiyim?  Son çalışmalara göre çocuğunuzu uyandırmanızdan daha çok cilt rengi, solunum şekli ve kasılmaları değerlendirmek daha önem arz etmektedir.  Bu nedenle son görüşlere göre uyandırmanız şart değildir, hele ki hastanedeki değerlendirme sonrası o anda herhangi bir sorun tespit edilmediyse.

Kafatası röntgeni çekilmesi de çoğu zaman gerekmemektedir.  Böyle bir gereksinim duyuluyorsa o zaman röntgenden daha çok bilgisayarlı tomografi çekilmesi daha anlamlıdır.  Tomografi sonrası elde edilecek bilgiler, çocuğunuzun maruz kalacağı radyasyonun yanında, çok daha önemlidir.

*Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.  En ufak bir şüphede doktorunuz ile görüşün.

Geçmiş olsun.

Dr. Gökhan Mamur

Yorumlar  

 
#2 mehtap turgut özkan 2011-04-20 14:02 tekekkürler.. Alıntı
 
 
#1 korkut 2011-02-20 12:37 teşekkürler Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile